Jak zrobić kompost – poradnik krok po kroku
Kompostowanie to prosty sposób na to, by przekształcić resztki z kuchni i ogrodu w wartościowy nawóz. Dzięki niemu ograniczysz ilość odpadów, poprawisz jakość gleby, a przede wszystkim zadbasz o środowisko. Sprawdź, jak zrobić dobry kompost – nawet jeśli dopiero zaczynasz!
Z tego artykułu dowiesz się:
1. Dlaczego warto kompostować?
2. Co można kompostować, a czego nie?
3. Jak założyć kompostownik w ogrodzie?
4. Jak przyspieszyć proces kompostowania?
5. Jak unikać błędów przy kompostowaniu?
Dlaczego warto kompostować?
Korzyści dla ogrodu i środowiska
Kompost to ekologiczny sposób na zagospodarowanie bioodpadów. Zamiast trafiać na wysypisko, resztki organiczne zamieniają się w pełnowartościowy nawóz, który użyźnia ziemię i wspiera rozwój roślin.
Kompost jako naturalny nawóz
Dobry kompost dostarcza glebie próchnicy, mikroorganizmów i składników odżywczych. Dzięki niemu rośliny lepiej rosną, są odporniejsze na choroby i nie potrzebują sztucznych nawozów.
Mniej odpadów, więcej życia w glebie
Szacuje się, że przeciętny Polak wytwarza ok. 200 kg bioodpadów rocznie. Większość z nich można skutecznie przekompostować, zamieniając śmieci w zasób. Znakomitą większość bioodpadów można przekompostować we własnym ogrodzie. Wystarczy do tego porządny kompostownik i odrobina chęci!
Co można kompostować, a czego nie?
Większość odpadów z kuchni i ogrodu można kompostować. Wszystkie bioodpady, które segregujemy jako osobną frakcję i jesteśmy przepisami zobligowani do wyrzucania do pojemników na bioodpady, można zamiast tego przekompostować we własnym gospodarstwie domowym.
Lista rzeczy, które nadają się do kompostowania:
✔️ skórki z warzyw i owoców
✔️ liście, trawa, chwasty (bez nasion)
✔️ fusy z kawy i herbaty
✔️ skorupki jajek
✔️ tektura i papier (niebarwione)
✔️ popiół z palenia drewna
✔️ resztki roślin doniczkowych i zwiędnięte kwiaty (bez ozdób i doniczek)
Czego unikać w kompoście:
❌ mięso i nabiał
❌ oleje i tłuszcze
❌ plastik, metal, szkło
❌ kości, ości
Ostrożnie należy podchodzić do kompostowania igliwia, które mocno zakwasza kompost oraz np. liści dębu, czy orzecha włoskiego, które zawierają dużo garbników, a te z kolei niekorzystnie wpływają na mikroorganizmy glebowe w kompoście.
jak założyć kompostownik w ogrodzie?
Wybór miejsca i rodzaju kompostownika
Gdzie postawisz kompostownik, zależy tylko od Ciebie i Twojej wizji ogrodu! Najlepiej wybierz miejsce na uboczu, z łatwym dostępem, lekko zacienione, ale jednak z dostępem słońca. Przy kompostowniku musisz mieć przestrzeń, by łatwo wyciągać kompost, kiedy go potrzebujesz i podczas codziennego użytkowania, czyli wyrzucania resztek bio. Warto, by kompostownik, który postawisz korespondował z krajobrazem Twojego ogrodu, był estetyczny, ale przede wszystkim wytrzymały i odporny na warunki atmosferyczne. Jeśli szukasz rozwiązania trwałego i ekologicznego, postaw na kompostownik z recyklingu – np. z oferty TopKompostownik.pl
Jak rozpocząć kompostowanie – warstwy i materiały
W kompostowaniu nie ma nic trudnego! Oddzielasz frakcję bioodpadów w kuchni i wrzucasz je do osobnego pojemnika, który możesz postawić np. przy zlewie na blacie kuchennym. Polecamy pojemniki plastikowe z pokrywką, które są estetyczne i ładnie wyglądają w domowej przestrzeni.
Kiedy pojemnik się zapełni, wystarczy wynieść jego zawartość do kompostownika. Tak, jak robisz to ze zwykłymi śmieciami.
Pamiętaj, że kompost lubi różnorodny materiał. Oprócz resztek z kuchni wrzucaj do kompostownika odpady z ogrodu. Dodawaj też od czasu do czasu papier, popiół, sierść zwierzaków domowych.Pamiętaj o rozdrobnieniu większych kawałków, zwłaszcza gałęzi i brył korzeniowych.
To, co wrzucasz do kompostownika zależy od pory roku. Wiosną i latem będzie więcej warstw „zielonych” ze świeżych roślin, bogatych w azot. Jesienią będzie więcej frakcji „brązowej”, czyli zeschniętych liści, gałęzi, które zawierają więcej fosforu. Zimą, jeśli korzystasz z kominka, wrzucaj popiół bogaty w minerały – będzie on świetnym dodatkiem do przyszłego kompostu.
Jak często mieszać kompost i kiedy go podlewać
W naszych kompostownikach nie trzeba kompostu mieszać. Konstrukcja ścian jest tak zaprojektowana, aby zapewnić optymalny dopływ powietrza.
Podlewaj, gdy kompost wydaje się zbyt suchy – wilgotność powinna przypominać wyciśniętą gąbkę. Wystarczy otwierać kompostownik, kiedy pada deszcz. Kiedy mamy suszę, warto podlać kompost wodą z zebranej wcześniej deszczówki.
jak przyspieszyć proces kompostowania?
Rola tlenu, wilgotności i temperatury
Kompost „pracuje” najlepiej przy dobrej wentylacji, wilgotności i temperaturze około 60°C. Organizmy glebowe, mikroorganizmy i bakterie, które produkują kompost potrzebują tlenu, wody i ciepła. Nie musisz podejmować żadnych specjalnych kroków i wdrażać żadnych wyjątkowych procedur, by dżdżownice, prosionki, skoczogonki zadomowiły się w Twoim kompostowniku. Wybierz od początku dobre miejsce na Twój kompostownik, wrzucaj do niego regularnie resztki z kuchni i ogrodu, pamiętaj o otwieraniu pokrywy podczas deszczu lub dolaniu wody, kiedy jest sucho. Tyle wystarczy, by Twój kompostownik stał się prawdziwą metropolią, produkującą żyzny nawóz.
Naturalne przyspieszacze kompostu
Zamiast inwestować w tzw. „przyspieszacze kompostu”, rozejrzyj się po okolicy. Na pewno znajdziesz w pobliżu pokrzywę, a nawet obornik. Nie wyrzucaj kartonów, w których opakowane były Twoje przesyłki – teraz możesz je porwać na mniejsze kawałki i wrzucić do kompostownika. Świetnie sprawdzi się popiół drzewny. Doskonale wzbogaci kompost sok z kiszonych ogórków, czy resztki kiszonej kapusty. Im lepsza mieszanka, tym szybciej uzyskasz swój pierwszy nawóz.
Kiedy kompost jest gotowy do użycia?
Proces kompostowania, jak wszystko w przyrodzie, potrzebuje czasu. Zwykle trwa on 3–6 miesięcy, a nawet ponad rok. Wszystko zależy od warunków. Początkowo resztki wrzucone do kompostownika będą więdnąć, kurczyć się. Z czasem kompost staje się ciemny, pachnie ziemią i nie widać w nim resztek. Wtedy możesz go użyć w ogrodzie.
Najczęstsze błędy w kompostowaniu i jak ich uniknąć
Zbyt mokry kompost, zbyt suchy, zbyt kwaśny kompost
Zbyt mokry kompost? Dodaj więcej „brązowych” materiałów, czyli zeschniętych liści. Nie wylewaj dodatkowo wody (np. z gotowania warzyw). Zamykaj pokrywę podczas opadów.
Kompost jest zbyt suchy? Podlej! Sprawdzaj wilgotność w kompostowniku przynajmniej raz w tygodniu. Wystarczy otworzyć klapę i ocenić „na pierwszy rzut oka”, czy brakuje w nim wody, czy nie. Jeśli nie jesteśmy pewni, warto otworzyć kompostownik u dołu i ocenić, czy to, co wyciągniemy będzie miało konsystencję tłustej ziemi, a nie błota, czy przesypujących się grudek.
Zbyt kwaśny kompost powstaje, kiedy mamy za dużo odpadów z roślin iglastych. Czasem zagrożeniem jest też wyrzucanie nieproporcjonalnie dużych ilości odpadów po owocach egzotycznych, zwłaszcza cytrusach. Warto wówczas dodać do kompostownika popiół drzewny lub nawet wapno ogrodnicze. Zmieni to pH naszego kompostu i zbilansuje jego odczyn.
Nieprzyjemny zapach – co robić?
Niemiły zapach z kompostownika to znak, że coś poszło nie tak. To zwykle znak gnicia, nie kompostowania. Podczas gdy kompostowanie potrzebuje tlenu, gnicie zachodzi przy jego braku. Warto dodać wówczas suchych liści i rozdrobnionych gałęzi oraz przemieszać kompost, by go dodatkowo napowietrzyć.
Brzydkie zapachy w kompoście powstają też wtedy, gdy wrzucamy resztki mięsa i kości. Jeśli będziemy pilnować jakości wrzucanego do kompostownika materiału, nie będzie problemu z nieprzyjemnym zapachem. Pamiętaj! Kompost pachnie ziemią!
Dlaczego kompost nie „pracuje”?
Zwykle powodem zatrzymania procesów kompostowania jest brak tlenu lub wody. Częstym błędem jest też za duża ilość zbyt jednorodnych odpady (np. tylko koszona trawa). Co wówczas zrobić? Wystarczy wrócić do zasady warstwowania: trochę zielonego, trochę brązowego, trochę „dodatków”. Jeśli mamy dużo koszonej trawy, część warto przesuszyć i wrzucić do kompostownika po 2-3 dniach od koszenia.
O kompostownik trzeba dbać. Regularne „dokarmianie” dżdżownic i innych mikroorganizmów, zapewnienie im optymalnych warunków do funkcjonowania, dbanie o dostęp wody to gwarancja, że nasz kompostownik będzie pracował bez zakłóceń, a my będziemy cieszyć się żyznym nawozem co sezon.
zrób własny kompost i zadbaj o przyszłość planety!
Kompostowanie to nie tylko korzyść dla ogrodu, ale też realna zmiana dla środowiska. Wybierając odpowiedni kompostownik i stosując proste zasady, zamieniasz odpady w żyzną ziemię.
Spróbuj – Twój ogród Ci podziękuje!
